Ορθογραφία των ρημάτων. Συμπληρώστε με το κατάλληλο γράμμα.(Ασκήσεις)

πηγη

Ορθογραφία των ρημάτων. Συμπληρώστε με το κατάλληλο γράμμα.

Ασκήσεις Ορθογραφίας 

Για να τις κατεβάσετε και να τις εκτυπώσετε πατήστε

ΕΔΩ

Πλούσιο Υλικό για τον Αυτισμό (Μέρος 1ο)

Πηγη

Το εκπαιδευτικό υλικό του επιμορφωτικού προγράμματος «Προωθώντας την Καλή Πρακτική στον Αυτισμό»

Παρακάτω θα βρείτε παραδείγματα από το εκπαιδευτικό υλικό του επιμορφωτικού προγράμματος.

πηγη

ΚΑΤΑΝΟΩΝΤΑΣ ΤΟ ΠΑΙΔΙ

Πώς να ανιχνεύσετε και να κατανοήσετε τα δυνατά σημεία και τις ανάγκες του παιδιού στο φάσμα του αυτισμού.
Βασικοί Τομείς Ανάπτυξης
Φτιάχνοντας το προφίλ του παιδιού
Οδηγός για δασκάλους
Προωθώντας τη συναισθηματική ευημερία-ένας οδηγός για τα σχολεία

ΕΠΕΝΔΥΟΝΤΑΣ ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ

Πώς να χτίσετε σχέσεις με το προσωπικό, τους γονείς/κηδεμόνες και τους συνομηλίκους.
Φύλλο επικοινωνίας σχολείου-σπιτιού
Κοινωνική αλληλεπίδραση
Σύγκλιση Οικογένειας-Επαγγελματιών
ΔΑΔ και Οικογένεια-Κοινοτική Υποστήριξη

Πηγη


 

Έντυπα και βιβλία για τον αυτισμό (Πλούσιο Υλικό!)

πηγη

Έντυπα και βιβλία για τον αυτισμό από το ΚΕΔΔΥ Αχαΐας 

πηγη

Βιβλία έντυπα για τον αυτισμό

Στη σελίδα του ΚΕΔΔΥ  Αχαΐας  μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε 15  έντυπα για τον αυτισμό.
Κάποια από τα έντυπα περιέχουν  συνδέσμους με διαγνωστικά εργαλεία για παιδιά μικρής ηλικίας.
Τα έντυπα είναι τα παρακάτω:
1.Αυτισμός
2. Το φάσμα του αυτισμού. Διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές. Ένας οδηγός
για την οικογένεια. Στέργιος Νότας
3. Κατανοώντας τον αυτισμό ΙΚΙΔ
4. Εγχειρίδιο του Γιατρού για τον Αυτισμό
5. Βιβλίο Αυτουποστήριξης για ενήλικες στο φάσμα του αυτισμού
6. ΑΠΠΣ Αυτισμός
7. Η κοινωνική ένταξη σε σχολείο και η μετάβαση σε χώρο εργασίας για τα
άτομα στο φάσμα του αυτισμού: Θεωρητικά ζητήματα και εκπαιδευτικές
παρεμβάσεις. Σοφία Μαυροπούλου
8. Οδηγός για Δασκάλους Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην στήριξη και
εκπαίδευση Μαθητών με Διάχυτες Αναπτυξιακές Διαταραχές – Ατομικό
Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα
9. Οδηγός πρακτικής άσκησης
10. Αυτισμός: ξανα-ανακαλύπτοντας τον τροχό
11. Καλλιόπη Τσακπίνη. Ο Φώτης και η Φωτεινή. Μια ιστορία για ένα παιδί με
αυτισμό.
12. Αρχεία εκπαιδευτικού υλικού και λογισμικού Ειδικής Αγωγής και
εκπαίδευσης που έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενων
έργων ή άλλων δράσεων για μαθητές με αυτισμό και προβλήματα προσοχής
και συγκέντρωσης
13. Εκπαιδευτικό υλικό για μαθητές και μαθήτριες με αυτισμό
14. Αναπηρία και οδηγός δεξιοτήτων: Αυτισμός
15. 8ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Ελληνική Παιδαγωγική και Εκπαιδευτική Έρευνα».

Βιβλίο περιλήψεων

Δείτε εδώ και κατεβάστε τα έντυπα από το ΚΕΔΔΥ Αχαΐας

Πηγη

Καθημερινές ρουτίνες στο σπίτι - Εικόνες -Υλικό

Ρουτίνα, πόλος ασφάλειας

Τα μικρά παιδιά περιγράφονται συχνά ως “ άνθρωποι της συνήθειας”, επειδή οι επαναλήψεις, οι ρουτίνες, η γνώση αυτού που πρόκειται να συμβεί, ενισχύουν  τα συναισθήματα της ασφάλειας και εμπιστοσύνης.
Σε έρευνες έχει αποδειχθεί ότι σε μια οικογένεια που έχει οργάνωση, που εφαρμόζει, στην καθημερινότητά της, κάποιες τυπικές διαδικασίες, όπως π.χ. το φαγητό, ο ύπνος, το μπάνιο, η μελέτη, η ψυχαγωγία κ.λπ., τα παιδιά δέχονται θετική επίδραση, έχουν καλύτερες επιδόσεις στο σχολείο και υποβοηθούνται στη γενική τους ανάπτυξή.

Το πρόγραμμα και οι ρουτίνες βοηθούν την οικογένεια να λειτουργήσει καλύτερα, να έχει την ευελιξία να αντιμετωπίσει τυχόν δυσκολίες και προβλήματα, χωρίς κρίσεις και αποδιοργάνωση. Βοηθούν επίσης τα παιδιά που χρειάζονται ένα σταθερό ημερήσιο πρόγραμμα.
Ένα πρόγραμμα που να περιλαμβάνει διάφορες «σταθερές», όπως το πρωινό ξύπνημα, το σχολείο, το μεσημεριανό φαγητό, οι δραστηριότητες εκτός σπιτιού, η μελέτη, το μπάνιο, το βραδινό φαγητό, η ώρα του ύπνου. Οι σταθερές αυτές βοηθούν το παιδί να αρχίσει σιγάσιγά να οργανώνει το χρόνο του, γνωρίζοντας παράλληλα πότε έχει ελεύθερο χρόνο, για να “  χαζουρέψει”, να κάνει κάτι δικό του.
Η κάθε οικογένεια μπορεί βέβαια να ακολουθήσει τις δικές της τυπικές διαδικασίες, οι οποίες όμως  πρέπει να είναι σταθερές, ιδίως σε ό,τι αφορά το πρωινό ξύπνημα, το φαγητό, τη μελέτη, τον ύπνο κ.λπ.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη την ηλικία του παιδιού, αλλά και τις ανάγκες της οικογένειας. Για να εξασφαλίσουμε την τάξη στην οικογένεια, το πρόγραμμα πρέπει να οργανώνεται και να εφαρμόζεται με την εμπλοκή και συνδρομή και των δυο γονιών. Πρέπει να έχουμε πάντα κατά νου ότι τα παιδιά, ακόμη και τα πολύ μικρά, είναι σε θέση να αντιληφθούν και, κατά συνέπεια, να ακολουθήσουν τις ρουτίνες της οικογένειας.

Πηγη

Ιδέες για ρουτίνες μέσα από εικόνες


 Τουαλέτα

πηγη

πηγη

Γενικό

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

Ντύσιμο

Πηγη

Φαγητό

πηγη

πηγη

Φροντίδα σώματος

πηγη

 

Όταν μαθητές έχουν διαταραχές συμπεριφοράς μέσα στη τάξη

πηγη

Όταν μαθητές έχουν διαταραχές συμπεριφοράς μέσα στη τάξη 

Αγαπητοί συνεργάτες
Η εκδήλωση της παιδικής επιθετικότητας ως μορφής κοινωνικά ανεπιθύμητης συμπεριφοράς στο σχολικό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον προκαλεί συνήθως οδυνηρές συνέπειες όχι μόνο στα άτομα που απευθύνεται , αλλά είναι συχνά επιζήμια και για τα άτομα που την προκαλούν για το λόγο ότι καθιστά προβληματική την «κοινωνικοποιητική διαδικασία».
Η οικογένεια και το σχολείο είναι οι δύο πρωτογενείς ομάδες κοινωνικοποίησης που αποβλέπουν στον εξανθρωπισμό του νέου ατόμου. Η σπουδαιότητα της οικογένειας είναι πρωταρχικής σημασίας, γιατί εκεί μπαίνουν τα θεμέλια της προσωπικότητας του ατόμου. Στη συνέχεια ακολουθεί το σχολείο. Το σχολικό πρόγραμμα και η συμμετοχή στη σχολική ζωή συμβάλλουν αποφασιστικά στην προώθηση της προσαρμοστικής προσπάθειας που καταβάλει το άτομο, προκειμένου να ανταποκριθεί στις κοινωνικές επιταγές και στις εσωτερικές του ανάγκες.
Η διαδικασία της κοινωνικοποίησης δεν λειτουργεί όμως πάντα θετικά. Μπορεί δε να οδηγήσει το παιδί στην εκτροπή, την αποκλίνουσα και επιθετική συμπεριφορά. Διότι υπάρχει αναπόφευκτα περιορισμός της αυτονομίας του.
Η παιδική επιθετικότητα εκδηλώνεται με την εικόνα ενός παιδιού που συχνά παρενοχλεί τους άλλους, προκαλώντας τρόμο και ξυλοδαρμό. Γίνεται υβριστής με εκρήξεις θυμού. Συχνά πίσω από την επιθετικότητα κρύβεται η απελπισία του παιδιού που ζητά αναγνώριση, αγάπη και θαλπωρή. Όσο περισσότερο αντιμετωπίζεται ένα παιδί με απαγορεύσεις, επιπλήξεις και υποτιμητικά σχόλια τόσο πιο έντονες γίνονται οι φάσεις επιθετικότητας. Είναι σημαντικό για όλους μας να υπάρχει συνεργασία Γενικής – Ειδικής Αγωγής και των ΚΕΔΔΥ ώστε να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο της επιθετικότητας σοβαρά και όχι με βάση την κοινή λογική , τη διδακτική κουλτούρα και την προσωπική εμπειρία.

πηγη

Αγαπητοί συνάδελφοι
θα σας παρουσιάσω μερικές από τις τεχνικές αντιμετώπισης της μαθητικής παραβατικότητας, που συχνά χρησιμοποιούνται και από πολλούς εξαίρετους συνεργάτες μέσα στη σχολική τάξη. Θεωρείται όμως αυτονόητο ότι, σοβαρές διαταραχές συμπεριφοράς απαιτούν πέρα από την παιδαγωγική αντιμετώπιση στο σχολικό χώρο και μια διεπιστημονική συνεργασία και προσέγγιση του προβλήματος με τη βοήθεια και τη θεραπευτική παρέμβαση ειδικών επιστημόνων του ΚΕΔΔΥ ή των Ιατροπαιδαγωγικών Υπηρεσιών, όπως και Συμβούλου γονέων, ώστε να αποδώσουν οι παιδαγωγικές επιδράσεις που ασκούνται στο μαθητή:

πηγη

1. Ο εκπαιδευτικός προχωρά σταδιακά από την έμμεση στην άμεση παρέμβαση. Π.χ. ενώ ο μαθητής συνεχίζει να ενοχλεί το διπλανό του παρά την επιτιμητική μάτια του δασκάλου, ο εκπαιδευτικός του ζητά να διαλέξει ανάμεσα σε δύο άδεια θρανία να καθίσει και να συνεχίσει την ατομική του εργασία. Ευκολότερο όταν υλοποιείται παράλληλη στήριξη. Η τεχνική αυτή δίνει τη δυνατότητα αυτοδιόρθωσης και αυτορρύθμισης του μαθητή.
2. Ο εκπαιδευτικός ζητά από τον μαθητή να καθοδηγήσει τη σκέψη του σε συγκεκριμένη δραστηριότητα για να ηρεμήσει: « Α., θα ήθελα να καθίσεις στο θρανίο σου χωρίς να χτυπάς τους άλλους. Μπορείς να βοηθήσεις, αν το θέλεις τον Κ.».Με την τεχνική αυτή δημιουργούμε θετικές αλληλεξαρτήσεις.
3. Ο εκπαιδευτικός επιλέγει τη συμπεριφορά που θέλει να εξαλειφθεί. Δεν τον ανατροφοδοτεί σε κάθε εκδήλωση ανεπιθύμητης συμπεριφοράς. Το ίδιο ισχύει και για τους συμμαθητές του.
Προσοχή. Δεν προτείνεται σε καταστάσεις χρήσης σωματικής βίας.
4. Ο εκπαιδευτικός επιλέγει τη συμπεριφορά που θέλει να εξαλειφθεί. Π.χ. ο μαθητής στερείται κάτι που του δημιουργεί ευχαρίστηση κάθε φορά που αντιδρά επιθετικά. Ο μαθητής γνωρίζει τη συνέπεια της αντίδρασης από πριν.
Προσοχή. Προσφέρεται μόνο σε συνδυασμό με θετική ενίσχυση.
5. Ο εκπαιδευτικός επιλέγει τη θετική συμπεριφορά και την επιβραβεύει. Χρησιμοποιείται μόνο όταν ο μαθητής εκδηλώνει ανεπιθύμητη συμπεριφορά και επιβραβεύεται η θετική.
Προσοχή. Κίνδυνος ρουτίνας.
6.Ο εκπαιδευτικός επιλέγει μια κατάσταση, που ο μαθητής παρουσιάζει ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Π.χ. συζητάμε έξω στο προαύλιο με την Μ. και έρχεται η Δ. και μας βρίζει.. Τι θα έκανες εσύ? Η τεχνική αυτή πετυχαίνει τον αυτοέλεγχο.
7. Ο μαθητής εκδηλώνει επιθετική συμπεριφορά ( καταστροφή των βιβλίων των άλλων παιδιών) και ο εκπαιδευτικός ζητά από το παιδί να τα ξαναφτιάξει. Το ίδιο συμβαίνει και με τις βρισιές. Απαιτεί ο εκπαιδευτικός το αντίθετο. Η τεχνική αυτή διδάσκει την επανόρθωση.
8. Ο εκπαιδευτικός προσδιορίζει τον εφικτό χρόνο για να τηρηθεί η συμφωνία από το παιδί και παρουσιάζει τους όρους του συμβολαίου( διαπραγματεύσιμοι με τον μαθητή) με τις ανάλογες ενισχύσεις. Η σύναψη συμβολαίου αναπτύσσει τον αυτοέλεγχο και την υπευθυνότητα.
9.Ο εκπαιδευτικός περιγράφει υποθετικές καταστάσεις. Π.χ. ενώ γράφεις ορθογραφία έρχεται ο Α. και σε χτυπά κλωτσιές. Τί θα έκανες ? Με την συγκεκριμένη τεχνική ανακαλύπτουμε και άλλους τρόπους αντίδρασης.
10. Εκτενής παρατήρηση της επιθετικής συμπεριφοράς του μαθητή από όλους τους εμπλεκόμενους – δάσκαλος της τάξης, σύλλογος διδασκόντων, Σύμβουλος Γενικής – Ειδικής Αγωγής, ΚΕΔΔΥ. Πλήρης καταγραφή του οικογενειακού( ΚΕΔΔΥ) και σχολικού ιστορικού( ΚΕΔΔΥ – δάσκαλος της τάξης). Ανάλυση των στόχων βήμα- βήμα. Η τεχνική αυτή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική αλλά προϋποθέτει εμπλοκή παραγόντων.
Αγαπητοί συνεργάτες
Η λήψη μέτρων από την πλευρά του εκπαιδευτικού για την πρόληψη της αρνητικής συμπεριφοράς και την προώθηση της θετικής- επιθυμητής θεωρούμε ότι αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για την αντιμετώπιση του προβλήματος της μαθητικής παρεκτροπής αρκεί να μη λησμονούμε να ζητούμε υποστήριξη.
Πάντα στη διάθεσή σας.

Ο Σχολικός Σύμβουλος ΕΑΕ
π. Απόστολος Καβαλιώτης

Πηγη

 

Παρέμβαση σε μαθητές με ΔΕΠΥ στο σχολικό πλαίσιο

πηγη

Αποδοχή της διαφορετικότητας
Η ικανότητα της μάθησης ανήκει μαζί με τη γλώσσα και την επικοινωνία στα βασικά, έμφυτα, ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Οι δυσκολίες στη μάθηση που συναντούσαν ορισμένα άτομα θεωρούνταν για αιώνες φυσική συνέπεια του γεγονότος ότι όλοι οι άνθρωποι δεν είναι το ίδιο ικανοί. Η άποψη αυτή ενοχοποιούσε το ίδιο το άτομο για την αποτυχία του και συνηγορούσε στην εγκατάλειψή του από το εκπαιδευτικό σύστημα. Η σύγχρονη αντίληψη αναγνωρίζει ίδιες δυνατότητες στα άτομα με διαφορές μάθησης και εστιάζεται στην ανάπτυξη εναλλακτικών μεθόδων και προσεγγίσεων εκμάθησης.
Μαθησιακά προβλήματα και μαθησιακές δυσκολίες
Σύμφωνα με τον ορισμό που είναι περισσότερο αποδεκτός από την επιστημονική κοινότητα σήμερα , «οι μαθησιακές δυσκολίες ή ειδικές μαθησιακές δυσκολίες ή ειδικές εξελικτικές μαθησιακές δυσκολίες» είναι ένας γενικός όρος που αναφέρεται σε μια ετερογενή ομάδα διαταραχών, οι οποίες εκδηλώνονται με σημαντικές δυσκολίες στην απόκτηση ή τη χρήση των δεξιοτήτων της ακρόασης, της ομιλίας, της ανάγνωσης, της γραφής, του συλλογισμού ή των μαθηματικών ικανοτήτων.
Αυτές οι διαταραχές είναι εγγενείς στο άτομο, θεωρείται ότι οφείλονται σε δυσλειτουργίες του κεντρικού νευρικού συστήματος και μπορεί να εμφανίζονται καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής. Προβλήματα σε συμπεριφορές αυτορρύθμισης, στη διαπροσωπική αντίληψη και στην κοινωνική αλληλεπίδραση μπορεί να παρουσιάζονται παράλληλα με τις μαθησιακές δυσκολίες, αλλά δε συνιστούν τα ίδια μαθησιακή δυσκολία.
Αν και οι μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να εμφανίζονται και με άλλες καταστάσεις μειονεξίας (π.χ. αισθητηριακή βλάβη, νοητική υστέρηση, σοβαρή συναισθηματική διαταραχή) ή με εξωτερικές επιδράσεις, όπως οι πολιτισμικές διαφορές, η ανεπαρκής ή ακατάλληλη διδασκαλία, δεν είναι το άμεσο αποτέλεσμα αυτών των καταστάσεων ή επιδράσεων» (Hammill, 1990) .

πηγη

Γενικά χαρακτηριστικά

• Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζουν «ανώριμη και ανοργάνωτη συμπεριφορά» σε βαθμό, συχνότητα και διάρκεια που ξεχωρίζουν από τους συμμαθητές τους. Η έλλειψη οργάνωσης είναι εμφανής ακόμα και στη σχολική τσάντα, στο δωμάτιό τους, στα συρτάρια της ντουλάπας τους, στα παιχνίδια τους, στον τρόπο που μελετούν τα μαθήματά τους.
• Δυσκολεύονται στην επιλογή, στην ταξινόμηση, στην αποθήκευση και γενικά στην οργάνωση των πληροφοριών που δέχονται στο αρχείο του μυαλού τους.
• Δυσκολεύονται πολύ στις αλληλουχίες, δηλαδή, να μάθουν τις μέρες της βδομάδας, τους μήνες και τις εποχές του χρόνου, να δένουν τα κορδόνια τους, να βρίσκουν ένα όνομα στον τηλεφωνικό κατάλογο, να βρίσκουν μια λέξη στο λεξικό κ.λπ.
• Έχουν περιορισμένη συγκέντρωση προσοχής, κουράζονται πιο εύκολα από τους συμμαθητές τους, διότι ο μηχανισμός φιλτραρίσματος του εγκεφάλου, ο οποίος ξεχωρίζει το άσχετο και επουσιώδες επιτρέποντας στο άτομο να συγκεντρωθεί σ' αυτό που είναι ουσιώδες, δε λειτουργεί (S. Smith, Απόψεις, 1990). Έτσι, προσέχουν εξίσου με τον εκπαιδευτικό που εξηγεί, τα βήματα που ακούγονται έξω στο διάδρομο.
• Πολλά από τα παιδιά αυτά μπορεί να είναι πολύ ικανά σε μία ή περισσότερες δεξιότητες και πολύ αδύνατα σε άλλες.
• Δυσκολεύονται να ακολουθούν περίπλοκες οδηγίες.
• Αποδιοργανώνονται σε ατμόσφαιρα άγχους και έντασης.
• Θυμούνται το πρόγραμμα της τηλεόρασης, αλλά όχι την ορθογραφία απλών καθημερινών λέξεων.
• Δείχνουν απογοητευμένα, απρόθυμα για σχολική εργασία γι' αυτό και η εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους είναι πολύ κακή (χαμηλή αυτοεκτίμηση).

πηγη

ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ – ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ (ΔΕΠ-Υ)
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα είναι μια διαταραχή που συνήθως πρωτοεμφανίζεται στη νηπιακή ηλικία, έχει τη μεγαλύτερη ένταση στη σχολική ηλικία και σε πολλές περιπτώσεις εξακολουθεί να παραμένει σοβαρό πρόβλημα στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή.
Τα παιδιά με ΔΕΠ – ΔΕΠΥ δυσκολεύονται στην παρακολούθηση του μαθήματος και στις σχέσεις τους με τους δασκάλους. Τις περισσότερες φορές η συμπεριφορά τους είναι απρόβλεπτη. Στο οικογενειακό και στο ευρύτερο κοινωνικό τους περιβάλλον φαίνεται πως έχουν δυσκολίες στην επικοινωνία και την προσαρμογή σε καινούριες καταστάσεις. Πολλές φορές η επιθετικότητα που παρουσιάζουν δυσκολεύει περισσότερο την επικοινωνία τους με τους άλλους και τα οδηγεί σε απομόνωση.
Η διαταραχή αυτή χαρακτηρίζεται από ελλειμματική προσοχή / διάσπαση, υπερκινητικότητα, και παρορμητικότητα.
Ελλειμματική προσοχή / Διάσπαση

• Ο μαθητής δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί στη λεπτομέρεια και κάνει λάθη απροσεξίας.
• Διασπάται εύκολα από εξωτερικά ερεθίσματα.
• Φαίνεται να μην ακούει.
• Παρουσιάζει περιορισμένο εύρος προσοχής κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων και εργασιών.
• Δυσκολεύεται στην ολοκλήρωση εργασιών.
• Αποφεύγει ή εκφράζει δυσαρέσκεια για εργασίες που απαιτούν αδιάσπαστη προσοχή.
• Δυσκολεύεται στην οργάνωση εργασιών και δραστηριοτήτων.
• Χάνει ή ξεχνάει πολύ συχνά βιβλία, εργασίες, στυλό κ.λπ.

Υπερκινητικότητα

• Κινείται νευρικά ή στριφογυρίζει στη θέση του.
• Φεύγει συχνά από το θρανίο του στο σχολείο.
• Τρέχει ή σκαρφαλώνει υπερβολικά.
• Βρίσκεται συνέχεια «εν κινήσει» ή έχει την τάση για συνεχή δράση.
• Φλυαρεί.

Παρορμητικότητα

• Δε σκέφτεται πριν ενεργήσει.
• Διακόπτει συζητήσεις και δραστηριότητες άλλων.
• Απαντάει σε ερωτήσεις πριν τις ολοκληρώσει ο ομιλητής.
• Δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του, όταν αυτό απαιτείται.
• Ολοκληρώνει βιαστικά και με προχειρότητα τις εργασίες του.

Αντιμετώπιση
Μετά τη διάγνωση που γίνεται από εξειδικευμένη ομάδα (ψυχολόγο, παιδοψυχίατρο, ειδικό παιδαγωγό κ.ά.) καταρτίζεται εξατομικευμένο αποκαταστασιακό πρόγραμμα το οποίο περιλαμβάνει:

• Ενημέρωση των γονέων και των εκπαιδευτικών σχετικά με τη συγκεκριμένη διαταραχή, ώστε να αναγνωριστεί η προβληματική συμπεριφορά ως αδυναμία του παιδιού να ελέγξει τον εαυτό του και όχι ως ανυπακοή ή ως συνέπεια κακής ανατροφής.
• Εκπαίδευση των γονέων και συνεργασία τους με τους εκπαιδευτικούς για την αντιμετώπιση των ανεπιθύμητων συμπεριφορών.
• Ατομικές συνεδρίες με το παιδί, που στόχο θα έχουν την αλλαγή της συμπεριφοράς του.
• Συνεργασία με το σχολείο για την αντιμετώπιση προβλημάτων συμπεριφοράς και μάθησης.
• Ενισχυτική διδασκαλία στις περιπτώσεις που συνυπάρχει Ειδική Μαθησιακή Διαταραχή.
• Φαρμακοθεραπεία για τις πολύ σοβαρές περιπτώσεις.

Ο ρόλος της οικογένειας

• Οι γονείς δεν πρέπει να νιώθουν ενοχές αφού ούτε οι ίδιοι ούτε το παιδί τους ευθύνεται για την κατάσταση αυτή.
• Η μελέτη του πρέπει να γίνεται σε σταθερή ώρα και πριν από το παιχνίδι, το οποίο μπορεί να αποτελέσει και αμοιβή για την εργασία που θα κάνει.
• Μετά από ένα κουραστικό πρωινό στο σχολείο (85% του συνολικού χρόνου κάθεται) το υπερκινητικό παιδί χρειάζεται κίνηση.
• Καλό είναι να έχει το δικό του δωμάτιο. Τα παιδιά αυτά χρειάζονται χώρους όπου θα μπορούν να αποσυρθούν για πολλές ώρες. Κοιμούνται καλύτερα εάν τους διαβάσει κανείς στο κρεβάτι μια ενδιαφέρουσα ιστορία ή ένα παραμύθι.
• Ο αθλητισμός είναι ιδιαίτερα ωφέλιμος για το υπερκινητικό παιδί.

Ο ρόλος του σχολείου
Οργάνωση:

• Ο εκπαιδευτικός βάζει όρους και στόχους για όλη την τάξη, για το κάθε μαθητή ξεχωριστά.
• Δείχνει στους μαθητές την τεχνική της μελέτης και την επαναλαμβάνει σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Εργασίες:

• Αποφεύγει ερωτήσεις με πολλά σκέλη.
• Προτιμά σύντομες ερωτήσεις με απλουστευμένη γλώσσα.
• Εναλλακτικά δίνει το δικαίωμα της παρουσίασης των εργασιών σε σχεδιάγραμμα ή σε μορφή σημειώσεων.

Παράδοση μαθήματος:

• Ξεκινά από τα γνωστά προηγούμενα, χρησιμοποιώντας λέξεις – κλειδιά.
• Ο ρυθμός δεν πρέπει να είναι ούτε αργός αλλά ούτε και γρήγορος.
• Χρησιμοποιεί χάρτες, χρωματιστές κιμωλίες, εφημερίδες, περιοδικά (πολυαισθητηριακή μέθοδος).
• Απευθύνεται ονομαστικά σε κάποιους μαθητές ανά τακτά διαστήματα.

Τάξη:

• Ο μαθητής κάθεται με «ήσυχους» συμμαθητές του.
• Του δίνεται η ευκαιρία να κινηθεί (να γράψει στον πίνακα, να δείξει στο χάρτη...).
• Του επιτρέπεται η κίνηση σε «προκαθορισμένες περιοχές» όπως επίσης - κατόπιν συμφωνίας - να απασχολεί τα χέρια του με κάτι...

Αξιοποιώντας την εμπειρία των ενηλίκων, ολόκληρη η τάξη μπορεί να εφαρμόσει έναν κώδικα λειτουργίας, με συγκεκριμένους κανόνες, οι οποίοι θα τηρούνται από όλα τα παιδιά της τάξης, όπως τηρείται ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας ( Κ.Ο.Κ.) από τους οδηγούς.
Παράδειγμα: "Κανόνες Δημοκρατίας"

• Σηκώνω πάντα το χέρι μου πριν μιλήσω.
• Περιμένω να έρθει η σειρά μου.
• Περιμένω να τελειώσει αυτός που μιλάει.
• Ακούω και προσέχω αυτόν που μιλάει.Δεν κοροϊδεύω κανέναν γι' αυτά που λέει.

Οι πέντε αυτοί κανόνες μπορούν να γραφτούν σ' ένα μεγάλο χαρτί με ευανάγνωστα γράμματα και να κρεμαστούν στον τοίχο ώστε να μπορεί να τα διαβάζει το κάθε παιδί από οποιοδήποτε σημείο της αίθουσας. Ενδείκνυται ακόμα περισσότερο όταν υπάρχει υπερκινητικό παιδί στο τμήμα.
Τα υπερκινητικά παιδιά χρειάζονται κατά τη διάρκεια του μαθήματος κάποια χρονικά διαστήματα με δραστηριότητα. Γι' αυτό τα περισσότερα έχουν αναπτύξει δικές τους στρατηγικές εκτόνωσης όπως, π.χ. πηγαίνουν να πιουν νερό ή κάθε μισή ώρα πηγαίνουν στην τουαλέτα.
Εκπαιδευτικός και μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες
Έγκαιρη διάγνωση
Ο εκπαιδευτικός :

• Δεν κάνει διάγνωση (παραπέμπει σε ειδικό)
• Δε χαρακτηρίζει μαθητή ως μαθητή με μαθησιακές δυσκολίες ή το αντίθετο
• Ενημερώνει τους γονείς ως προς τα συμπτώματα
• Ενθαρρύνει και τονώνει την αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση του μαθητή
• Δεν αδιαφορεί και δεν απογοητεύεται
• Δεν αφήνει αβοήθητο τον «αδύναμο» μαθητή του

Μοναδικότητα περιπτώσεων

• Σε κάθε παιδί με μαθησιακές δυσκολίες παρατηρούμε:
• Διαβάθμιση και διαφορετικό συνδυασμό συμπτωμάτων
• Χάσμα δυνατότητας απόδοσης
• Διαφορετικό τρόπο αντίληψης

Όπως σε όλα στη ζωή μας έτσι και εδώ απαραίτητη είναι η ύπαρξη μιας φιλοσοφίας. Ας προσπαθήσουμε να δομήσουμε το βασικό της ιστό.

• Χαιρόμαστε τα παιδιά τώρα
• Αποδεχόμαστε την ατομικότητά τους
• Διαχωρίζουμε το συναίσθημα από τη συμπεριφορά
• Είμαστε σύμμαχοι και όχι κριτές
• Εμπιστευόμαστε τις ικανότητες των παιδιών μας να δημιουργούν δικές τους λύσεις
• Ασκούμε πειθαρχία με αίσθηση δικαίου
• Είμαστε ευέλικτοι και συμβιβαστικοί

Τα λόγια πληγώνουν
Δυστυχώς λίγοι εκπαιδευτικοί και γονείς αντιλαμβάνονται τα τραύματα που προκαλούν σ' ένα παιδί με τα λόγια που λένε όταν είναι θυμωμένοι. Οι γονείς, οι παππούδες, οι γιαγιάδες και οι εκπαιδευτικοί αποτελούν τα σημαντικότερα πρότυπα στα οποία προστρέχουν τα παιδιά για αποδοχή. Συνεπώς, είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι τα αρνητικά φορτισμένα επίθετα ή οι απειλές μπορεί να έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στην αυτοεκτίμηση των παιδιών, καθώς τα ταπεινώνουν, τους δημιουργούν φόβο και τα υποβιβάζουν.
Τα λόγια μπορούν να μειώσουν την αυτοπεποίθηση:

• Ταμπέλες («Ανόητε», «Τεμπέλη», «Κακέ»)
• Συγκρίσεις («Γιατί δε μπορείς να είσαι τόσο έξυπνος όσο η αδερφή σου;»)
• Απόρριψη («Δε σε αγαπώ. Φύγε.»)
• Ταπεινώσεις («Δε μπορείς να κάνεις τίποτα σωστά», « Έχεις πρόβλημα»)

Ίσως τίποτα από τα παραπάνω να μην εννοούσατε και πιθανόν σύντομα να τα έχετε ξεχάσει. Το παιδί όμως δύσκολα θα τα ξεχάσει.
Αντί επιλόγου
Η υλοποίηση των προτάσεων για τη σωστή εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές ιδιαιτερότητες προϋποθέτει εκπαιδευτικούς με εξυπνάδα, χιούμορ, ευέλικτες διδακτικές μεθόδους και στρατηγικές, ευαισθησία, υπομονή και πλήρη γνώση του τι θα διδαχθεί, πώς και γιατί.
Έχει διεθνώς υποστηριχτεί πως το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών με δυσκολίες μάθησης έχει τη νοημοσύνη, την ικανότητα και τον ενθουσιασμό να προοδεύσει σχολικά αν αντιμετωπιστεί με το σωστό τρόπο. Το ίδιο ισχύει και για τα προικισμένα παιδιά.
Σε έρευνα για τη σχολική διαρροή οι κυριότεροι λόγοι, που επικαλέστηκαν οι μαθητές για να δικαιολογήσουν τη διακοπή της φοίτησής τους, ήταν κατά σειρά προτεραιότητας:

• οι μαθησιακές δυσκολίες (29,6 %),
• οι οικονομικές ανάγκες της οικογένειάς τους και η πρόθεσή τους να δουλέψουν (24,4 %),
• η αδιαφορία για τα μαθήματα ή η απαρέσκεια για το σχολείο, σε συνδυασμό με την έλλειψη συμβουλευτικής και επαγγελματικού προσανατολισμού (16,8 %)
• και - σε χαμηλότερα ποσοστά - προβλήματα με την οικογένεια, την υγεία τους και άλλους παράγοντες.

Σε άλλη έρευνα θα δούμε ότι εξαιτίας της έλλειψης πρόληψης και ειδικού σχεδιασμού για τις ανάγκες των προικισμένων παιδιών συχνά αυτά παρουσιάζουν χαμηλές επιδόσεις στο σχολείο, προβλήματα συμπεριφοράς ή κοινωνικής προσαρμογής. Τα μισά χαρισματικά παιδιά μάλιστα εγκαταλείπουν τις σπουδές τους πριν φτάσουν στην εφηβεία. Πολλοί γονείς δεν καταλαβαίνουν την ιδιαίτερη φύση των παιδιών τους και τα αντιμετωπίζουν ως «μεγάλο πρόβλημα» .
Οπωσδήποτε, δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση για τον εκπαιδευτικό, από το να δει τους κόπους του ν' ανταμείβονται, παρακολουθώντας τη σχολική πρόοδο των μαθητών του, τη σχολική και κοινωνική τους ενσωμάτωση και την επιτυχή ένταξή τους στην παραγωγική διαδικασία και στην ενεργό ζωή του ενήλικα.
Η πραγματικότητα της σχολικής τάξης μάς παραπέμπει σε άτομα με διαφορετική προσωπικότητα, ιδιαίτερες κλίσεις και ειδικές ικανότητες, προσωπικό ρυθμό μάθησης και ατομικές αδυναμίες.
Ο δρόμος της διαφοροποίησης της διδασκαλίας είναι πια αναγκαιότητα. Το σχολείο σε πρώτη φάση αν δεν μπορεί να τα βοηθήσει συστηματικά, ας φροντίσει τουλάχιστον να μην τα αδικήσει.
Τομαράς Νίκος,
Συγγραφέας - Ειδικός Εκπαιδευτικός
Τα παραπάνω είναι αποσπάσματα από το βιβλίο του Νίκου Τομαρά «Μαθησιακές Δυσκολίες – Ισότιμες ευκαιρίες στην εκπαίδευση», Εκδόσεις Πατάκη και αποτέλεσαν τα κεντρικά σημεία της εισήγησής του στην ημερίδα με τίτλο : Τα πολλαπλά πρόσωπα της ΔΕΠΥ

Πηγη

Εξελίξεις -Αλληλουχίες μικρών ιστοριών (Ιδέες-κάρτες)

Εξελίξεις -Αλληλουχίες μικρών ιστοριών

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη