Όταν μαθητές έχουν διαταραχές συμπεριφοράς μέσα στη τάξη

πηγη

Όταν μαθητές έχουν διαταραχές συμπεριφοράς μέσα στη τάξη 

Αγαπητοί συνεργάτες
Η εκδήλωση της παιδικής επιθετικότητας ως μορφής κοινωνικά ανεπιθύμητης συμπεριφοράς στο σχολικό και ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον προκαλεί συνήθως οδυνηρές συνέπειες όχι μόνο στα άτομα που απευθύνεται , αλλά είναι συχνά επιζήμια και για τα άτομα που την προκαλούν για το λόγο ότι καθιστά προβληματική την «κοινωνικοποιητική διαδικασία».
Η οικογένεια και το σχολείο είναι οι δύο πρωτογενείς ομάδες κοινωνικοποίησης που αποβλέπουν στον εξανθρωπισμό του νέου ατόμου. Η σπουδαιότητα της οικογένειας είναι πρωταρχικής σημασίας, γιατί εκεί μπαίνουν τα θεμέλια της προσωπικότητας του ατόμου. Στη συνέχεια ακολουθεί το σχολείο. Το σχολικό πρόγραμμα και η συμμετοχή στη σχολική ζωή συμβάλλουν αποφασιστικά στην προώθηση της προσαρμοστικής προσπάθειας που καταβάλει το άτομο, προκειμένου να ανταποκριθεί στις κοινωνικές επιταγές και στις εσωτερικές του ανάγκες.
Η διαδικασία της κοινωνικοποίησης δεν λειτουργεί όμως πάντα θετικά. Μπορεί δε να οδηγήσει το παιδί στην εκτροπή, την αποκλίνουσα και επιθετική συμπεριφορά. Διότι υπάρχει αναπόφευκτα περιορισμός της αυτονομίας του.
Η παιδική επιθετικότητα εκδηλώνεται με την εικόνα ενός παιδιού που συχνά παρενοχλεί τους άλλους, προκαλώντας τρόμο και ξυλοδαρμό. Γίνεται υβριστής με εκρήξεις θυμού. Συχνά πίσω από την επιθετικότητα κρύβεται η απελπισία του παιδιού που ζητά αναγνώριση, αγάπη και θαλπωρή. Όσο περισσότερο αντιμετωπίζεται ένα παιδί με απαγορεύσεις, επιπλήξεις και υποτιμητικά σχόλια τόσο πιο έντονες γίνονται οι φάσεις επιθετικότητας. Είναι σημαντικό για όλους μας να υπάρχει συνεργασία Γενικής – Ειδικής Αγωγής και των ΚΕΔΔΥ ώστε να αντιμετωπίσουμε το φαινόμενο της επιθετικότητας σοβαρά και όχι με βάση την κοινή λογική , τη διδακτική κουλτούρα και την προσωπική εμπειρία.

πηγη

Αγαπητοί συνάδελφοι
θα σας παρουσιάσω μερικές από τις τεχνικές αντιμετώπισης της μαθητικής παραβατικότητας, που συχνά χρησιμοποιούνται και από πολλούς εξαίρετους συνεργάτες μέσα στη σχολική τάξη. Θεωρείται όμως αυτονόητο ότι, σοβαρές διαταραχές συμπεριφοράς απαιτούν πέρα από την παιδαγωγική αντιμετώπιση στο σχολικό χώρο και μια διεπιστημονική συνεργασία και προσέγγιση του προβλήματος με τη βοήθεια και τη θεραπευτική παρέμβαση ειδικών επιστημόνων του ΚΕΔΔΥ ή των Ιατροπαιδαγωγικών Υπηρεσιών, όπως και Συμβούλου γονέων, ώστε να αποδώσουν οι παιδαγωγικές επιδράσεις που ασκούνται στο μαθητή:

πηγη

1. Ο εκπαιδευτικός προχωρά σταδιακά από την έμμεση στην άμεση παρέμβαση. Π.χ. ενώ ο μαθητής συνεχίζει να ενοχλεί το διπλανό του παρά την επιτιμητική μάτια του δασκάλου, ο εκπαιδευτικός του ζητά να διαλέξει ανάμεσα σε δύο άδεια θρανία να καθίσει και να συνεχίσει την ατομική του εργασία. Ευκολότερο όταν υλοποιείται παράλληλη στήριξη. Η τεχνική αυτή δίνει τη δυνατότητα αυτοδιόρθωσης και αυτορρύθμισης του μαθητή.
2. Ο εκπαιδευτικός ζητά από τον μαθητή να καθοδηγήσει τη σκέψη του σε συγκεκριμένη δραστηριότητα για να ηρεμήσει: « Α., θα ήθελα να καθίσεις στο θρανίο σου χωρίς να χτυπάς τους άλλους. Μπορείς να βοηθήσεις, αν το θέλεις τον Κ.».Με την τεχνική αυτή δημιουργούμε θετικές αλληλεξαρτήσεις.
3. Ο εκπαιδευτικός επιλέγει τη συμπεριφορά που θέλει να εξαλειφθεί. Δεν τον ανατροφοδοτεί σε κάθε εκδήλωση ανεπιθύμητης συμπεριφοράς. Το ίδιο ισχύει και για τους συμμαθητές του.
Προσοχή. Δεν προτείνεται σε καταστάσεις χρήσης σωματικής βίας.
4. Ο εκπαιδευτικός επιλέγει τη συμπεριφορά που θέλει να εξαλειφθεί. Π.χ. ο μαθητής στερείται κάτι που του δημιουργεί ευχαρίστηση κάθε φορά που αντιδρά επιθετικά. Ο μαθητής γνωρίζει τη συνέπεια της αντίδρασης από πριν.
Προσοχή. Προσφέρεται μόνο σε συνδυασμό με θετική ενίσχυση.
5. Ο εκπαιδευτικός επιλέγει τη θετική συμπεριφορά και την επιβραβεύει. Χρησιμοποιείται μόνο όταν ο μαθητής εκδηλώνει ανεπιθύμητη συμπεριφορά και επιβραβεύεται η θετική.
Προσοχή. Κίνδυνος ρουτίνας.
6.Ο εκπαιδευτικός επιλέγει μια κατάσταση, που ο μαθητής παρουσιάζει ανεπιθύμητη συμπεριφορά. Π.χ. συζητάμε έξω στο προαύλιο με την Μ. και έρχεται η Δ. και μας βρίζει.. Τι θα έκανες εσύ? Η τεχνική αυτή πετυχαίνει τον αυτοέλεγχο.
7. Ο μαθητής εκδηλώνει επιθετική συμπεριφορά ( καταστροφή των βιβλίων των άλλων παιδιών) και ο εκπαιδευτικός ζητά από το παιδί να τα ξαναφτιάξει. Το ίδιο συμβαίνει και με τις βρισιές. Απαιτεί ο εκπαιδευτικός το αντίθετο. Η τεχνική αυτή διδάσκει την επανόρθωση.
8. Ο εκπαιδευτικός προσδιορίζει τον εφικτό χρόνο για να τηρηθεί η συμφωνία από το παιδί και παρουσιάζει τους όρους του συμβολαίου( διαπραγματεύσιμοι με τον μαθητή) με τις ανάλογες ενισχύσεις. Η σύναψη συμβολαίου αναπτύσσει τον αυτοέλεγχο και την υπευθυνότητα.
9.Ο εκπαιδευτικός περιγράφει υποθετικές καταστάσεις. Π.χ. ενώ γράφεις ορθογραφία έρχεται ο Α. και σε χτυπά κλωτσιές. Τί θα έκανες ? Με την συγκεκριμένη τεχνική ανακαλύπτουμε και άλλους τρόπους αντίδρασης.
10. Εκτενής παρατήρηση της επιθετικής συμπεριφοράς του μαθητή από όλους τους εμπλεκόμενους – δάσκαλος της τάξης, σύλλογος διδασκόντων, Σύμβουλος Γενικής – Ειδικής Αγωγής, ΚΕΔΔΥ. Πλήρης καταγραφή του οικογενειακού( ΚΕΔΔΥ) και σχολικού ιστορικού( ΚΕΔΔΥ – δάσκαλος της τάξης). Ανάλυση των στόχων βήμα- βήμα. Η τεχνική αυτή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική αλλά προϋποθέτει εμπλοκή παραγόντων.
Αγαπητοί συνεργάτες
Η λήψη μέτρων από την πλευρά του εκπαιδευτικού για την πρόληψη της αρνητικής συμπεριφοράς και την προώθηση της θετικής- επιθυμητής θεωρούμε ότι αποτελεί τον πιο αποτελεσματικό τρόπο για την αντιμετώπιση του προβλήματος της μαθητικής παρεκτροπής αρκεί να μη λησμονούμε να ζητούμε υποστήριξη.
Πάντα στη διάθεσή σας.

Ο Σχολικός Σύμβουλος ΕΑΕ
π. Απόστολος Καβαλιώτης

Πηγη

 

Παρέμβαση σε μαθητές με ΔΕΠΥ στο σχολικό πλαίσιο

πηγη

Αποδοχή της διαφορετικότητας
Η ικανότητα της μάθησης ανήκει μαζί με τη γλώσσα και την επικοινωνία στα βασικά, έμφυτα, ανθρώπινα χαρακτηριστικά. Οι δυσκολίες στη μάθηση που συναντούσαν ορισμένα άτομα θεωρούνταν για αιώνες φυσική συνέπεια του γεγονότος ότι όλοι οι άνθρωποι δεν είναι το ίδιο ικανοί. Η άποψη αυτή ενοχοποιούσε το ίδιο το άτομο για την αποτυχία του και συνηγορούσε στην εγκατάλειψή του από το εκπαιδευτικό σύστημα. Η σύγχρονη αντίληψη αναγνωρίζει ίδιες δυνατότητες στα άτομα με διαφορές μάθησης και εστιάζεται στην ανάπτυξη εναλλακτικών μεθόδων και προσεγγίσεων εκμάθησης.
Μαθησιακά προβλήματα και μαθησιακές δυσκολίες
Σύμφωνα με τον ορισμό που είναι περισσότερο αποδεκτός από την επιστημονική κοινότητα σήμερα , «οι μαθησιακές δυσκολίες ή ειδικές μαθησιακές δυσκολίες ή ειδικές εξελικτικές μαθησιακές δυσκολίες» είναι ένας γενικός όρος που αναφέρεται σε μια ετερογενή ομάδα διαταραχών, οι οποίες εκδηλώνονται με σημαντικές δυσκολίες στην απόκτηση ή τη χρήση των δεξιοτήτων της ακρόασης, της ομιλίας, της ανάγνωσης, της γραφής, του συλλογισμού ή των μαθηματικών ικανοτήτων.
Αυτές οι διαταραχές είναι εγγενείς στο άτομο, θεωρείται ότι οφείλονται σε δυσλειτουργίες του κεντρικού νευρικού συστήματος και μπορεί να εμφανίζονται καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής. Προβλήματα σε συμπεριφορές αυτορρύθμισης, στη διαπροσωπική αντίληψη και στην κοινωνική αλληλεπίδραση μπορεί να παρουσιάζονται παράλληλα με τις μαθησιακές δυσκολίες, αλλά δε συνιστούν τα ίδια μαθησιακή δυσκολία.
Αν και οι μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να εμφανίζονται και με άλλες καταστάσεις μειονεξίας (π.χ. αισθητηριακή βλάβη, νοητική υστέρηση, σοβαρή συναισθηματική διαταραχή) ή με εξωτερικές επιδράσεις, όπως οι πολιτισμικές διαφορές, η ανεπαρκής ή ακατάλληλη διδασκαλία, δεν είναι το άμεσο αποτέλεσμα αυτών των καταστάσεων ή επιδράσεων» (Hammill, 1990) .

πηγη

Γενικά χαρακτηριστικά

• Τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες εμφανίζουν «ανώριμη και ανοργάνωτη συμπεριφορά» σε βαθμό, συχνότητα και διάρκεια που ξεχωρίζουν από τους συμμαθητές τους. Η έλλειψη οργάνωσης είναι εμφανής ακόμα και στη σχολική τσάντα, στο δωμάτιό τους, στα συρτάρια της ντουλάπας τους, στα παιχνίδια τους, στον τρόπο που μελετούν τα μαθήματά τους.
• Δυσκολεύονται στην επιλογή, στην ταξινόμηση, στην αποθήκευση και γενικά στην οργάνωση των πληροφοριών που δέχονται στο αρχείο του μυαλού τους.
• Δυσκολεύονται πολύ στις αλληλουχίες, δηλαδή, να μάθουν τις μέρες της βδομάδας, τους μήνες και τις εποχές του χρόνου, να δένουν τα κορδόνια τους, να βρίσκουν ένα όνομα στον τηλεφωνικό κατάλογο, να βρίσκουν μια λέξη στο λεξικό κ.λπ.
• Έχουν περιορισμένη συγκέντρωση προσοχής, κουράζονται πιο εύκολα από τους συμμαθητές τους, διότι ο μηχανισμός φιλτραρίσματος του εγκεφάλου, ο οποίος ξεχωρίζει το άσχετο και επουσιώδες επιτρέποντας στο άτομο να συγκεντρωθεί σ' αυτό που είναι ουσιώδες, δε λειτουργεί (S. Smith, Απόψεις, 1990). Έτσι, προσέχουν εξίσου με τον εκπαιδευτικό που εξηγεί, τα βήματα που ακούγονται έξω στο διάδρομο.
• Πολλά από τα παιδιά αυτά μπορεί να είναι πολύ ικανά σε μία ή περισσότερες δεξιότητες και πολύ αδύνατα σε άλλες.
• Δυσκολεύονται να ακολουθούν περίπλοκες οδηγίες.
• Αποδιοργανώνονται σε ατμόσφαιρα άγχους και έντασης.
• Θυμούνται το πρόγραμμα της τηλεόρασης, αλλά όχι την ορθογραφία απλών καθημερινών λέξεων.
• Δείχνουν απογοητευμένα, απρόθυμα για σχολική εργασία γι' αυτό και η εικόνα που έχουν για τον εαυτό τους είναι πολύ κακή (χαμηλή αυτοεκτίμηση).

πηγη

ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ – ΥΠΕΡΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ (ΔΕΠ-Υ)
Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής - Υπερκινητικότητα είναι μια διαταραχή που συνήθως πρωτοεμφανίζεται στη νηπιακή ηλικία, έχει τη μεγαλύτερη ένταση στη σχολική ηλικία και σε πολλές περιπτώσεις εξακολουθεί να παραμένει σοβαρό πρόβλημα στην εφηβεία και στην ενήλικη ζωή.
Τα παιδιά με ΔΕΠ – ΔΕΠΥ δυσκολεύονται στην παρακολούθηση του μαθήματος και στις σχέσεις τους με τους δασκάλους. Τις περισσότερες φορές η συμπεριφορά τους είναι απρόβλεπτη. Στο οικογενειακό και στο ευρύτερο κοινωνικό τους περιβάλλον φαίνεται πως έχουν δυσκολίες στην επικοινωνία και την προσαρμογή σε καινούριες καταστάσεις. Πολλές φορές η επιθετικότητα που παρουσιάζουν δυσκολεύει περισσότερο την επικοινωνία τους με τους άλλους και τα οδηγεί σε απομόνωση.
Η διαταραχή αυτή χαρακτηρίζεται από ελλειμματική προσοχή / διάσπαση, υπερκινητικότητα, και παρορμητικότητα.
Ελλειμματική προσοχή / Διάσπαση

• Ο μαθητής δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί στη λεπτομέρεια και κάνει λάθη απροσεξίας.
• Διασπάται εύκολα από εξωτερικά ερεθίσματα.
• Φαίνεται να μην ακούει.
• Παρουσιάζει περιορισμένο εύρος προσοχής κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων και εργασιών.
• Δυσκολεύεται στην ολοκλήρωση εργασιών.
• Αποφεύγει ή εκφράζει δυσαρέσκεια για εργασίες που απαιτούν αδιάσπαστη προσοχή.
• Δυσκολεύεται στην οργάνωση εργασιών και δραστηριοτήτων.
• Χάνει ή ξεχνάει πολύ συχνά βιβλία, εργασίες, στυλό κ.λπ.

Υπερκινητικότητα

• Κινείται νευρικά ή στριφογυρίζει στη θέση του.
• Φεύγει συχνά από το θρανίο του στο σχολείο.
• Τρέχει ή σκαρφαλώνει υπερβολικά.
• Βρίσκεται συνέχεια «εν κινήσει» ή έχει την τάση για συνεχή δράση.
• Φλυαρεί.

Παρορμητικότητα

• Δε σκέφτεται πριν ενεργήσει.
• Διακόπτει συζητήσεις και δραστηριότητες άλλων.
• Απαντάει σε ερωτήσεις πριν τις ολοκληρώσει ο ομιλητής.
• Δυσκολεύεται να περιμένει τη σειρά του, όταν αυτό απαιτείται.
• Ολοκληρώνει βιαστικά και με προχειρότητα τις εργασίες του.

Αντιμετώπιση
Μετά τη διάγνωση που γίνεται από εξειδικευμένη ομάδα (ψυχολόγο, παιδοψυχίατρο, ειδικό παιδαγωγό κ.ά.) καταρτίζεται εξατομικευμένο αποκαταστασιακό πρόγραμμα το οποίο περιλαμβάνει:

• Ενημέρωση των γονέων και των εκπαιδευτικών σχετικά με τη συγκεκριμένη διαταραχή, ώστε να αναγνωριστεί η προβληματική συμπεριφορά ως αδυναμία του παιδιού να ελέγξει τον εαυτό του και όχι ως ανυπακοή ή ως συνέπεια κακής ανατροφής.
• Εκπαίδευση των γονέων και συνεργασία τους με τους εκπαιδευτικούς για την αντιμετώπιση των ανεπιθύμητων συμπεριφορών.
• Ατομικές συνεδρίες με το παιδί, που στόχο θα έχουν την αλλαγή της συμπεριφοράς του.
• Συνεργασία με το σχολείο για την αντιμετώπιση προβλημάτων συμπεριφοράς και μάθησης.
• Ενισχυτική διδασκαλία στις περιπτώσεις που συνυπάρχει Ειδική Μαθησιακή Διαταραχή.
• Φαρμακοθεραπεία για τις πολύ σοβαρές περιπτώσεις.

Ο ρόλος της οικογένειας

• Οι γονείς δεν πρέπει να νιώθουν ενοχές αφού ούτε οι ίδιοι ούτε το παιδί τους ευθύνεται για την κατάσταση αυτή.
• Η μελέτη του πρέπει να γίνεται σε σταθερή ώρα και πριν από το παιχνίδι, το οποίο μπορεί να αποτελέσει και αμοιβή για την εργασία που θα κάνει.
• Μετά από ένα κουραστικό πρωινό στο σχολείο (85% του συνολικού χρόνου κάθεται) το υπερκινητικό παιδί χρειάζεται κίνηση.
• Καλό είναι να έχει το δικό του δωμάτιο. Τα παιδιά αυτά χρειάζονται χώρους όπου θα μπορούν να αποσυρθούν για πολλές ώρες. Κοιμούνται καλύτερα εάν τους διαβάσει κανείς στο κρεβάτι μια ενδιαφέρουσα ιστορία ή ένα παραμύθι.
• Ο αθλητισμός είναι ιδιαίτερα ωφέλιμος για το υπερκινητικό παιδί.

Ο ρόλος του σχολείου
Οργάνωση:

• Ο εκπαιδευτικός βάζει όρους και στόχους για όλη την τάξη, για το κάθε μαθητή ξεχωριστά.
• Δείχνει στους μαθητές την τεχνική της μελέτης και την επαναλαμβάνει σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Εργασίες:

• Αποφεύγει ερωτήσεις με πολλά σκέλη.
• Προτιμά σύντομες ερωτήσεις με απλουστευμένη γλώσσα.
• Εναλλακτικά δίνει το δικαίωμα της παρουσίασης των εργασιών σε σχεδιάγραμμα ή σε μορφή σημειώσεων.

Παράδοση μαθήματος:

• Ξεκινά από τα γνωστά προηγούμενα, χρησιμοποιώντας λέξεις – κλειδιά.
• Ο ρυθμός δεν πρέπει να είναι ούτε αργός αλλά ούτε και γρήγορος.
• Χρησιμοποιεί χάρτες, χρωματιστές κιμωλίες, εφημερίδες, περιοδικά (πολυαισθητηριακή μέθοδος).
• Απευθύνεται ονομαστικά σε κάποιους μαθητές ανά τακτά διαστήματα.

Τάξη:

• Ο μαθητής κάθεται με «ήσυχους» συμμαθητές του.
• Του δίνεται η ευκαιρία να κινηθεί (να γράψει στον πίνακα, να δείξει στο χάρτη...).
• Του επιτρέπεται η κίνηση σε «προκαθορισμένες περιοχές» όπως επίσης - κατόπιν συμφωνίας - να απασχολεί τα χέρια του με κάτι...

Αξιοποιώντας την εμπειρία των ενηλίκων, ολόκληρη η τάξη μπορεί να εφαρμόσει έναν κώδικα λειτουργίας, με συγκεκριμένους κανόνες, οι οποίοι θα τηρούνται από όλα τα παιδιά της τάξης, όπως τηρείται ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας ( Κ.Ο.Κ.) από τους οδηγούς.
Παράδειγμα: "Κανόνες Δημοκρατίας"

• Σηκώνω πάντα το χέρι μου πριν μιλήσω.
• Περιμένω να έρθει η σειρά μου.
• Περιμένω να τελειώσει αυτός που μιλάει.
• Ακούω και προσέχω αυτόν που μιλάει.Δεν κοροϊδεύω κανέναν γι' αυτά που λέει.

Οι πέντε αυτοί κανόνες μπορούν να γραφτούν σ' ένα μεγάλο χαρτί με ευανάγνωστα γράμματα και να κρεμαστούν στον τοίχο ώστε να μπορεί να τα διαβάζει το κάθε παιδί από οποιοδήποτε σημείο της αίθουσας. Ενδείκνυται ακόμα περισσότερο όταν υπάρχει υπερκινητικό παιδί στο τμήμα.
Τα υπερκινητικά παιδιά χρειάζονται κατά τη διάρκεια του μαθήματος κάποια χρονικά διαστήματα με δραστηριότητα. Γι' αυτό τα περισσότερα έχουν αναπτύξει δικές τους στρατηγικές εκτόνωσης όπως, π.χ. πηγαίνουν να πιουν νερό ή κάθε μισή ώρα πηγαίνουν στην τουαλέτα.
Εκπαιδευτικός και μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες
Έγκαιρη διάγνωση
Ο εκπαιδευτικός :

• Δεν κάνει διάγνωση (παραπέμπει σε ειδικό)
• Δε χαρακτηρίζει μαθητή ως μαθητή με μαθησιακές δυσκολίες ή το αντίθετο
• Ενημερώνει τους γονείς ως προς τα συμπτώματα
• Ενθαρρύνει και τονώνει την αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση του μαθητή
• Δεν αδιαφορεί και δεν απογοητεύεται
• Δεν αφήνει αβοήθητο τον «αδύναμο» μαθητή του

Μοναδικότητα περιπτώσεων

• Σε κάθε παιδί με μαθησιακές δυσκολίες παρατηρούμε:
• Διαβάθμιση και διαφορετικό συνδυασμό συμπτωμάτων
• Χάσμα δυνατότητας απόδοσης
• Διαφορετικό τρόπο αντίληψης

Όπως σε όλα στη ζωή μας έτσι και εδώ απαραίτητη είναι η ύπαρξη μιας φιλοσοφίας. Ας προσπαθήσουμε να δομήσουμε το βασικό της ιστό.

• Χαιρόμαστε τα παιδιά τώρα
• Αποδεχόμαστε την ατομικότητά τους
• Διαχωρίζουμε το συναίσθημα από τη συμπεριφορά
• Είμαστε σύμμαχοι και όχι κριτές
• Εμπιστευόμαστε τις ικανότητες των παιδιών μας να δημιουργούν δικές τους λύσεις
• Ασκούμε πειθαρχία με αίσθηση δικαίου
• Είμαστε ευέλικτοι και συμβιβαστικοί

Τα λόγια πληγώνουν
Δυστυχώς λίγοι εκπαιδευτικοί και γονείς αντιλαμβάνονται τα τραύματα που προκαλούν σ' ένα παιδί με τα λόγια που λένε όταν είναι θυμωμένοι. Οι γονείς, οι παππούδες, οι γιαγιάδες και οι εκπαιδευτικοί αποτελούν τα σημαντικότερα πρότυπα στα οποία προστρέχουν τα παιδιά για αποδοχή. Συνεπώς, είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι τα αρνητικά φορτισμένα επίθετα ή οι απειλές μπορεί να έχουν καταστροφικές επιπτώσεις στην αυτοεκτίμηση των παιδιών, καθώς τα ταπεινώνουν, τους δημιουργούν φόβο και τα υποβιβάζουν.
Τα λόγια μπορούν να μειώσουν την αυτοπεποίθηση:

• Ταμπέλες («Ανόητε», «Τεμπέλη», «Κακέ»)
• Συγκρίσεις («Γιατί δε μπορείς να είσαι τόσο έξυπνος όσο η αδερφή σου;»)
• Απόρριψη («Δε σε αγαπώ. Φύγε.»)
• Ταπεινώσεις («Δε μπορείς να κάνεις τίποτα σωστά», « Έχεις πρόβλημα»)

Ίσως τίποτα από τα παραπάνω να μην εννοούσατε και πιθανόν σύντομα να τα έχετε ξεχάσει. Το παιδί όμως δύσκολα θα τα ξεχάσει.
Αντί επιλόγου
Η υλοποίηση των προτάσεων για τη σωστή εκπαίδευση των μαθητών με μαθησιακές ιδιαιτερότητες προϋποθέτει εκπαιδευτικούς με εξυπνάδα, χιούμορ, ευέλικτες διδακτικές μεθόδους και στρατηγικές, ευαισθησία, υπομονή και πλήρη γνώση του τι θα διδαχθεί, πώς και γιατί.
Έχει διεθνώς υποστηριχτεί πως το μεγαλύτερο ποσοστό των μαθητών με δυσκολίες μάθησης έχει τη νοημοσύνη, την ικανότητα και τον ενθουσιασμό να προοδεύσει σχολικά αν αντιμετωπιστεί με το σωστό τρόπο. Το ίδιο ισχύει και για τα προικισμένα παιδιά.
Σε έρευνα για τη σχολική διαρροή οι κυριότεροι λόγοι, που επικαλέστηκαν οι μαθητές για να δικαιολογήσουν τη διακοπή της φοίτησής τους, ήταν κατά σειρά προτεραιότητας:

• οι μαθησιακές δυσκολίες (29,6 %),
• οι οικονομικές ανάγκες της οικογένειάς τους και η πρόθεσή τους να δουλέψουν (24,4 %),
• η αδιαφορία για τα μαθήματα ή η απαρέσκεια για το σχολείο, σε συνδυασμό με την έλλειψη συμβουλευτικής και επαγγελματικού προσανατολισμού (16,8 %)
• και - σε χαμηλότερα ποσοστά - προβλήματα με την οικογένεια, την υγεία τους και άλλους παράγοντες.

Σε άλλη έρευνα θα δούμε ότι εξαιτίας της έλλειψης πρόληψης και ειδικού σχεδιασμού για τις ανάγκες των προικισμένων παιδιών συχνά αυτά παρουσιάζουν χαμηλές επιδόσεις στο σχολείο, προβλήματα συμπεριφοράς ή κοινωνικής προσαρμογής. Τα μισά χαρισματικά παιδιά μάλιστα εγκαταλείπουν τις σπουδές τους πριν φτάσουν στην εφηβεία. Πολλοί γονείς δεν καταλαβαίνουν την ιδιαίτερη φύση των παιδιών τους και τα αντιμετωπίζουν ως «μεγάλο πρόβλημα» .
Οπωσδήποτε, δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση για τον εκπαιδευτικό, από το να δει τους κόπους του ν' ανταμείβονται, παρακολουθώντας τη σχολική πρόοδο των μαθητών του, τη σχολική και κοινωνική τους ενσωμάτωση και την επιτυχή ένταξή τους στην παραγωγική διαδικασία και στην ενεργό ζωή του ενήλικα.
Η πραγματικότητα της σχολικής τάξης μάς παραπέμπει σε άτομα με διαφορετική προσωπικότητα, ιδιαίτερες κλίσεις και ειδικές ικανότητες, προσωπικό ρυθμό μάθησης και ατομικές αδυναμίες.
Ο δρόμος της διαφοροποίησης της διδασκαλίας είναι πια αναγκαιότητα. Το σχολείο σε πρώτη φάση αν δεν μπορεί να τα βοηθήσει συστηματικά, ας φροντίσει τουλάχιστον να μην τα αδικήσει.
Τομαράς Νίκος,
Συγγραφέας - Ειδικός Εκπαιδευτικός
Τα παραπάνω είναι αποσπάσματα από το βιβλίο του Νίκου Τομαρά «Μαθησιακές Δυσκολίες – Ισότιμες ευκαιρίες στην εκπαίδευση», Εκδόσεις Πατάκη και αποτέλεσαν τα κεντρικά σημεία της εισήγησής του στην ημερίδα με τίτλο : Τα πολλαπλά πρόσωπα της ΔΕΠΥ

Πηγη

Εξελίξεις -Αλληλουχίες μικρών ιστοριών (Ιδέες-κάρτες)

Εξελίξεις -Αλληλουχίες μικρών ιστοριών

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

πηγη

 

 

 

 

 

 

 

 

Προπαίδεια...διαφορετικοί τρόποι εκπαίδευσης!!

πηγη

Η προπαίδεια είναι ίσως το πρώτο δύσκολο μάθημα από τα μαθηματικά το οποίο βασανίζει πολλά παιδιά του δημοτικού και μαζί τους γονείς και τους δασκάλους που προσπαθούν να βοηθήσουν τους μαθητές. Μαζέψαμε τρόπους διαφορετικούς αλλά και αποτελεσματικούς για να ξεκαθαρίσετε μία και καλή με τις πολλές πράξεις του πολλαπλασιασμού:

Φτιάξε τον πίνακα προπαίδειας όπως πρέπει να είναι

Οι συνηθισμένοι πίνακες προπαίδειας αποτελούνται μόνο από την προπαίδεια ενός αριθμού, οδηγώντας τον μαθητή να μάθει απ’ έξω παπαγαλία τις πράξεις χωρίς να εμβαθύνει στην ουσία.
Έχοντας όλη την προπαίδεια συγκεντρωμένη σε έναν πίνακα, όπως ο παραπάνω, ο μαθητής μπορεί μόνος του να κατανοήσει και να δημιουργήσει την γνώση. Θα παρατηρήσει ομοιότητες και διαφορές, θα δει παράξενα, θα δει συσχετισμούς που θα τον κάνουν να τα θυμάται ευκολότερα. Όταν δημιουργείς μόνος σου τους μηχανισμούς μνήμης η γνώση έχει στέρεα θεμέλια, διότι είναι κατάκτηση δική σου.

Παίξε με τις γραμμές

Για τις ώρες που το μυαλό έχει κολλήσει και δεν θυμάται, τράβα γραμμές! Εάν τραβήξουμε τόσες παράλληλες γραμμές όσες ο ένας αριθμός του πολλαπλασιασμού, και τραβήξουμε προς τη αντίθετη κατεύθυνση άλλες παράλληλες γραμμές τόσες όσες είναι ο δεύτερος αριθμός του πολλαπλασιασμού και μετρήσουμε τα σημεία που τέμνονται θα βρούμε το γινόμενο του.
Δες και την εικόνα:

«Αστεράτη» προπαίδεια

Υπάρχουν βέβαια πολλοί μαθητές που διευκολύνονται με την αποστήθιση και τις εικόνες. Γι’ αυτούς ο παρακάτω τρόπος θα είναι αρκετά βοηθητικός. Το σχήμα του αστεριού έχει 10 γωνίες. Κάθε μία από αυτές μπορούμε να την αντιστοιχήσουμε με έναν αριθμό από το 1 έως το 10. Κάθε αριθμός της προπαίδειας μπορεί να αναπαρασταθεί με ένα αστέρι των οποίων οι γωνίες έχουν το γινόμενο των πολλαπλασιασμών μέχρι το 10.  Για παράδειγμα η προπαίδεια του 8 είναι κάπως έτσι:
Το κόλπο του 9
Όσο οι αριθμοί μεγαλώνουν στην προπαίδεια, τόσο πιο δύσκολοι γίνονται στην απομνημόνευση, το ίδιο δεν ισχύει βέβαια για την προπαίδεια του 9 καθώς υπάρχει ένας εύοκολος τρόπος να απομνημονευθεί:

Αν βάλουμε στη σειρά τα γινόμενα της προπαίδειας του 9 θα δούμε ότι το πρώτο ψηφίο τους δημιουργεί μία σειρά αριθμών από το 0 έως το 9, ενώ δίπλα τους τα δεύτερα ψηφία μία ανάποδη, από το 9 έως το 0. Το νούμερο με το οποίο πολλαπλασιάζεις το 9 παράγει έναν αριθμό ο οποίος αρχίζει με τον αμέσως προηγούμενό του. Παράλληλα, αν προστεθούν τα δύο ψηφία από κάθε γινόμενο κάνουν 9! Δηλαδή, όταν θα πολλαπλασιάζεις το 9 με το 6, θα ξέρεις ότι το νούμερο που ψάχνεις θα αρχίζει με το 5 (το 5 είναι ο αμέσως προηγούμενος αριθμός του 6), 9-5=4 άρα το δεύτερο ψηφίο είναι το 4, άρα 9χ6=54!\

Παίξε ντόμινο
Ένας διασκεδαστικός τρόπος για να μάθουν τα παιδιά την προπαίδεια είναι μέσα από το ντόμινο. Το κλασικό επιτραπέζιο παιχνίδι μπορεί να μεταμορφωθεί σε έναν ευχάριστο τρόπο εξάσκησης στον πολλαπλασιασμό. Το μόνο που χρειάζεται είναι χαρτιά τα οποία θα είναι χωρισμένα σε δύο μέρη, στην μία νούμερα και στην άλλη πράξεις. Έτσι, θα πρέπει να ενωθούν τα νούμερα της μίας κάρτας ως το γινόμενο κάθε πράξης μιας άλλης κάρτας.

Βεντάλια
Έχοντας δημιουργήσει τον παραπάνω πίνακα με όλη την προπαίδεια, μπορούμε να τον τσακίσουμε σε κάθε κάθετη γραμμή και να δημιουργήσουμε μία άλλου είδους… βεντάλια! Με αυτόν τον τρόπο οι απαντήσεις κάθε προπαίδειας θα είναι κρυμμένες, και μόνο αν τα παιδιά απαντήσουν θα μπορούν να τις αποκαλύψουν και να δουν αν ήταν σωστά ή λάθος.

Μία λωρίδα με αριθμούς
Αυτό το παιχνίδι είναι κάτι μεταξύ του ντόμινο και της βεντάλιας. Όπως φαίνεται παρακάτω στην εικόνα, παίρνουμε μία μακριά λωρίδα χαρτί και την τσακίζουμε 10 φορές. Σε κάθε τσάκισμα ζωγραφίζουμε τόσες κουκίδες όσες και ο αριθμός στον οποίο θέλουμε να εξασκηθούμε. Στο μέρος που αποκαλύπτεται πρώτο γράφουμε πάνω το γινόμενο που προκύπτει όταν πολλαπλασιάσουμε τον αριθμό με το 1, στο επόμενο με το 2 και ούτω καθεξής. Στο μέρος του χαρτιού το οποίο όπως το βλέπουμε βρίσκεται δίπλα από τις κουκκίδες γράφουμε την πράξη. Έτσι όσο ξετυλίγεται το χαρτί αποκαλύπτονται οι πράξεις με το γινόμενο τους σε αναπαράσταση.

Παίξε με τις παλάμες σου
Και όταν οι προπαίδεια μέχρι το 5 θα είναι εύκολη υπόθεση, αλλά από το 6 και μετά η κατάσταση θυμίζει ναυάγιο, τότε αυτό το κόλπο είναι αναγκαίο. Αντιστοιχίζοντας κάθε δάχτυλο με ένα νούμερο από το 6 έως το 10 όπως στην εικόνα, η προπαίδεια αυτών των δύσκολων αριθμών γίνεται ευκολότερη. Για κάθε πολλαπλασιασμό, αρχικά λυγίζουμε τα χέρια που αντιστοιχούν στους αριθμούς της πράξης (έστω ότι έχουμε το 6χ8, τότε λυγίζουμε στο ένα χέρι το δάχτυλο του 6 και στο άλλο τα δάχτυλα με τους αριθμούς 6,7 και 8). Έπειτα, μετράμε τα χέρια που έχουμε λυγίσει και τα αντιστοιχούμε σε δεκάδες (1 στο ένα χέρι και 3 στο άλλο ίσον 4 δεκάδες, άρα 40). Στη συνέχεια, μετράμε τα δάχτυλα που μείνανε και τα πολλαπλασιάζουμε μεταξύ τους (4 στο ένα χέρι και 2 στο άλλο, άρα 4χ2=8). Τέλος προσθέτουμε τις δεκάδες με το γινόμενο και βρίσκουμε πόσο κάνει ο αρχικός, δύσκολος πολλαπλασιασμός (Δηλαδή 40+8=48).

Μέτρησε τα lego!

Εάν στο σπίτι έχετε οποιαδήποτε τουβλάκια τύπου lego, αξιοποιήστε τα για να μάθει το παιδί με ουσιαστικό τρόπο την προπαίδεια. Δείχνοντάς του ότι οι προεξοχές από ένα ή περισσότερα τουβλάκια συνδυασμένα αποτελούν το γινόμενο των προεξοχών της μίας μεριάς επί της κάθετης σε αυτήν, μπορείτε να απεικονίσετε την ουσία όλου του πολλαπλασιασμού.





























Πηγή

"Δεν μπορέσω να θυμηθώ τίποτα!" Μνημονικές Τεχνικές

πηγη

"Δεν μπορέσω να θυμηθώ τίποτα!" Μνημονικές Τεχνικές

πηγη

Εξαιρετικός οδηγός για γονείς και εκπαιδευτικούς

15 τρόποι να εκπαιδεύσουμε την μνήμη των παιδιών

Κλάσματα....εκπαιδευτικό υλικό!!!

πηγη

Κλάσματα....εκπαιδευτικό υλικό!!!

κλάσματα from Χρήστος Κύρκου

ΚΛΑΣΜΑΤΑ ΓΙΑ Γ' ΤΑΞΗ from Maria Froudaraki

10 πράγματα που οι γονείς των παιδιών με διάσπαση προσοχής εύχονται να καταλάβετε

πηγη

'Οταν ο γιος μου ήταν στην πρώτη δημοτικού, γύρισε σπίτι μια μέρα και καθόταν πολύ ήσυχος και αποτραβηγμένος. Παρατήρησα οτι πείραζε τις παρανυχίδες του.
«Τι σου συνέβη φιλαράκο;» τον ρώτησα.
«Μισώ το σχολείο!» μου είπε.
«Τι; Γιατί;» Λάτρευε το διάβασμα, ήταν εξαιρετικός  στα μαθηματικά και ήταν πολύ περίεργος για τη φύση γύρω του.
«Κάθε μέρα η δασκάλα γράφει το όνομά μου στον πίνακα», είπε, χτυπώντας το πόδι του στο πάτωμα. «Και προσθέτει ένα εκατομμύριο θαυμαστικά! Τα άλλα παιδιά πιστεύουν πως είμαι κακός μαθητής! Κανείς δεν ξέρει πόσο πολύ προσπαθώ!»
Ήταν 6 ετών όταν συνέβη αυτό.
Τα παιδιά με «αόρατες» ειδικές ανάγκες συχνά παρεξηγούνται. Τα παιδιά που πάσχουν από ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας)  μπορεί να είναι γεμάτα ενέργεια, δημιουργικότητα και ιδέες, αλλά οι απαιτήσεις που έχουμε από αυτά αποτελούν μεγάλη πρόκληση. Ως γονιός, δεν θέλω το παιδί μου να καθορίζεται από τις ελλείψεις του. Και είναι εκνευριστικό όταν  ο κόσμος δεν τον καταλαβαίνει.
Ακολουθούν λοιπόν 10 πράγματα που οι γονείς παιδιών με ΔΕΠΥ θα ήθελαν να μπορείτε να καταλάβετε:
1. Έτσι είναι «καλωδιωμένα»!
Η ΔΕΠΥ είναι μια νευροβιολογική διαταραχή, και όχι ένα ελάττωμα της προσωπικότητας.
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ είναι γεμάτα από ενέργεια. Μπορεί να παλεύουν με τον εαυτό τους ακόμα και για να καθίσουν ήσυχα ή να διατηρήσουν την προσοχή τους εστιασμένη σε ένα πράγμα. Δεν προσπαθούν να δυσκολέψουν τους άλλους. ΑΠΛΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΩΔΙΩΜΕΝΟΙ ΜΕ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟ ΤΡΟΠΟ.
2. Χρειάζονται ενθάρρυνση
Η διαρκής κριτική αποτελεί καταστροφή για την αυτοπεποίθηση κάθε ανθρώπου. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ δέχονται συχνά αρνητική κριτική: «Δώσε προσοχή! Μην κλωτσάς το θρανίο μπροστά σου!» Αντί γι αυτό, μπορείτε να αναζητήστε λόγους για να τα επαινέσετε: «Λατρεύω τον ενθουσιασμό σου! Έχεις μια ζωηρή φαντασία!»
Δεν είναι απλά καλό για τα παιδιά με ΔΕΠΥ – είναι καλό για όλους μας.
3. Είναι σταθερά ασυνεπή
«Με άκουσε χθες, σε όλα! Ήταν ένα αγγελούδι στο σπίτι της γιαγιάς την περασμένη εβδομάδα».
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα απέναντι στα συναισθήματά, τα φάρμακα, την κάθε στιγμή της ημέρας και το τι συμβαίνει γύρω τους. Μην μετατρέψετε μία «κακή μέρα» σε ένα «κακό παιδί». Δοκιμάστε ξανά κάποια άλλη στιγμή – θα εκπλαγείτε!
4. Όλοι χρειάζονται έναν φίλο
Τα παιδιά με ΔΕΠΥ δυσκολεύονται να ελέγξουν τις παρορμήσεις τους. Έρευνες έχουν δείξει πως συναισθηματικά, ωριμάζουν αργότερα από τα υπόλοιπα. Αυτό μπορεί να δυσκολέψει τις φιλίες. Προτού λοιπόν διαγράψετε ένα υπερκινητικό παιδί από τη λίστα των καλεσμένων στο πάρτι σας, σκεφτείτε απλά να ζητήσετε από τη μητέρα του να παραμείνει στο πάρτι (ακόμη κι αν δεν θα υπάρχουν άλλοι γονείς). Είναι πολύ πιο ευγενικό από το να μην το καλέσετε καθόλου…
5. Μην το παίρνετε προσωπικά
«Θεέ μου, δεν μπορώ να πιστέψω ότι είπε κάτι τέτοιο!»

Αν ένα παιδί με ΔΕΠΥ δεν σας δίνει την προσοχή που θα θέλατε, μη νομίζετε πως απλά χαζεύει. Αν αντιμιλάει, μην θεωρήσετε πως δεν σας σέβεται. Δεν είναι προσωπικό το ζήτημα. Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας, από τη δύση της, σημαίνει πως το παιδί δυσκολεύεται να δώσει προσοχή και να ελέγξει τις παρορμήσεις του. Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει πως μπορεί να φέρεται άσχημα. Θυμήστε του πως είναι καλό παιδί και πως περιμένετε από αυτό να συμπεριφέρεται έτσι. Αυτές τις προσδοκίες σας μπορεί να τις ικανοποιήσει.
6. Η κατάθλιψη μπορεί να γίνει πρόβλημα
Η ΔΕΠΥ και η κατάθλιψη συχνά έρχονται μαζί. Προσπαθώντας να ανταπεξέλθει στις υψηλές μας προσδοκίες, το παιδί μπορεί να αισθανθεί αποτυχημένο – από πολύ μικρή ηλικία. Τα προβλήματα της ΔΕΠΥ με το σχολείο και τους φίλους μπορεί να οδηγήσουν σε κατάθλιψη, ιδίως στα εφηβικά χρόνια. Χρειάζεται η συμβολή όλων για να μεγαλώσει ένα παιδί. Δώστε προσοχή στα σημάδια και τα συμπτώματα της κατάθλιψης, ιδίως κατά την περίοδο της εφηβείας.
7. Μπορεί να υπάρχουν και άλλα θέματα
Διάγνωση: Eίναι περίπλοκο.
Η κατάθλιψη δεν είναι το μόνο πρόβλημα που μπορεί να προκύψει λόγω ΔΕΠΥ. Έρευνες έχουν δείξει πως το 65% των παιδιών με ΔΕΠΥ θα αντιμετωπίσουν και άλλες διαταραχές σε κάποια φάση της ζωής τους, όπως άγχος, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD), διπολική διαταραχή ή εναντιωματική προκλητική διαταραχή (ODD). Αν γνωρίζετε κάποιο παιδί – ή οικογένεια – που χρειάζεται στήριξη, να την προσφέρετε. Κάτι τόσο απλό όσο μία καλή κουβέντα μπορεί να βοηθήσει πολύ περισσότερο απ’όσο νομίζετε.
8. Δεν χρειάζονται κι άλλη κριτική
Τα παρορμητικά παιδιά συνειδητοποιούν τι έκαναν λάθος ΑΦΟΥ το κάνουν. Αυτό μπορεί εύκολα να τα κάνει επίκεντρο χαρακτηρισμών τέτοιων όπως «κακό παιδί», «κακό κορίτσι», «εκφοβιστή». Προσπαθήστε να μην κρίνετε. Αποδεχτείτε μια συγγνώμη. Δώστε μια δεύτερη ευκαιρία. Ή και μια τρίτη. Να ξέρετε ότι το παιδί – και οι γονείς του – πραγματικά προσπαθούν!
9. Τα παιδιά μας ακούνε
Όταν ήμουν παιδί, υπήρχε ένα αγόρι στη γειτονιά με σύνδρομο Tourette, το οποίο ξεφώνιζε βρισιές. Όταν κάναμε παράπονα, η μητέρα μου μας μάλωνε και μας έλεγε να πάμε έξω να παίξουμε μαζί του. Μας υπενθύμιζε πως δεν μπορεί να το ελέγξει και μας έκανε να αναρωτιόμαστε «ποιοι ήμασταν εμείς που νομίζαμε ότι ήμασταν τόσο τέλειοι;»
Παρόλο που η μαμά μου απλά ήθελε να παρακολουθήσει ήσυχη την αγαπημένη της εκπομπή, μας έδωσε ένα σημαντικό μάθημα. Οι καιροί άλλαξαν αλλά τα παιδιά μας ακόμη ακούνε. Τα παιδιά επηρεάζονται πολύ από τη γνώμη μας όταν σχηματίζουν τη δική τους άποψη για κάποιο άλλο παιδί.
10. Το διαφορετικό είναι καλό!
«Ανοχή, συμβιβασμός, κατανόηση, αποδοχή, υπομονή – θέλω όλα αυτά τα πολύτιμα εργαλεία στη διάθεσή μου» – Cee Lo Green
Είτε ένα παιδί είναι λαμπρό, είτε είναι συμπονετικό, ή έχει φοβερή φαντασία, το διαφορετικό είναι καλό. Τα παιδιά με ΔΕΠΥ μάς θυμίζουν πως η διαφορετικότητα είναι το αλατοπίπερο της ζωής. Με την ελάχιστη αλλαγή της σκέψης μας, η άποψή μας μπορεί να αλλάξει από το «αυταρχικός» στο  θαρραλέος, κι απο το «παράξενος» στο μοναδικός. Το να μάθουμε να εκτιμούμε και να δεχόμαστε πολλές διαφορετικές προσωπικότητες είναι μια κοινωνική ικανότητα ζωής, τόσο για τα παιδιά όσο και για τους ενήλικες!

Πηγη